Bir Savunma Mekanizması :Stres

Bir Savunma Mekanizması - Stres

Günümüzde herkes aşırı ve yoğun strese maruz kalmaktan şikayetçi. Çünkü yaşadığımız hayat gereği çeşitli kaygı ve endişelerle iç içeyiz.Ekonomik kaygılar,sağlıkla ilgili problemler, gelecek kaygıları ve daha birçok şey. Her birimiz hayatın normal getirileri olan bu tür zorluklardan şikayet ederken yoğun stres altında olduğumuzdan bahsederiz ve stres deyince aklımıza çoğu zaman negatif bir anlam gelir. Oysaki kararında stres hayat kurtarıcıdır.

Evet, stres bilinenin aksine bize doğrultulmuş bir silah değil, bilakis Tanrı tarafından bizlere dış dünyanın ve bulunduğumuz ortamın zorluklarına karşı verilmiş bir savunma mekanizmasıdır.

   Stres Anında Vücuttaki Fizyolojik Olaylar

Stres anında vücutta üç hayatı hormon salgılanır. Bunlar dopamin, adrenalin ve kortizoldur. Dopamin vücudun motivasyonunu artırır. Korku ve heyecan anında salgılanan adrenalin ise parmak uçları, kulak ve burun gibi kılcal damarlardan kanı çekerek kol ve bacak gibi daha geniş kas gruplarına göndermektedir ve bu da sizin tehlike anında hareket kabiliyetiniz açısında oldukça önemlidir. Kortizol ise vücuttaki depo yağların hızlı bir şekilde kas hücrelerinin enerji kaynağı olan glikoza çevrilmesini sağlar.

Vücuttaki diğer değişikleri ise şöyle sıralayabiliriz:

  • Metabolizma hızlanır, solunum ve kalp atış hızı artar.
  • Protein yapımı azalır, bağırsak hareketleri azalır,
  • Mesane büzülür.
  • Kandaki kolesterol ve kan şekeri miktarı artar.
  • Mide asidi artar.

Görüldüğü gibi vücut kendi kendini dışarıdan gelecek tehlikeye karşı savunma ya da kaçmak için hazırlıyor. Deyim yerindeyse vücutta bir olağanüstü hal durumu vuku buluyor.

Konunun daha iyi anlaşılması için birkaç örnek verelim. Hayatımızda en azından birkaç kere tehlikeyle burun buruna gelmişizdir. Mesela ıssız bir sokakta azgın bir köpek tarafından kovalandığımızı düşünelim. İşte bu anda aniden içimizdeki Usain Bolt serbest kalır ve hiç ummadığımız kadar hızlı koşarız.

OKU  Süper Lig Takım Analizi: Transferler 2016-2017 Bölüm 2

Veyahut milli kahramanımız Seyit Onbaşı’ yı hatırımıza getirelim. Çanakkale Savaşı sırasında vinç kırıldığı için tam üç kere  215 kiloluk  top mermisini sırtında taşımıştı ama savaş sonrasında aynı mermiyi yerinden dahi kıpırdatamamış.(Sözü açılmışken başta  Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Çanakkale Savaşı ve İstiklal Harbi’ ndeki tüm şehit ve gazilerimizi şükranla ve minnetle  anarım.)

Pozitif stresin etkileri yalnızca verdiğim örneklerdeki gibi fiziksel boyutta değil. Öğrencilik yıllarımızın lise ve ortaokul bölümünü gözden geçirirsek daha önceden hiç çalışmadığımız dersin sınavı için son gece bol kahvenin yardımıyla sabahlayarak hiç de azımsanmayacak notlar almışlığımız vardır. Veyahut üniversite veya iş hayatında uzun ve meşakkatli projelerin kısa zamanda bitirilmek zorunda olması ve bitirilmesi gibi örnekleri çoğaltmak mümkündür.

 

   Kronik Strese Dikkat!

Yukarıda saydığımız üzere dozunda stres fiziksel ve zihinsel açıdan iş yapabilme yetimize olumlu katkı sağlıyor ama stres hayatımızda yoğun ve aşırı hal alıp kronikleşmeye başladığında tehlikenin yaklaştığını söyleyebiliriz.

Aşırı ve yoğun stres birçok ciddi sağlık sorununa neden olabiliyor:

  • Depresyon
  • Kalp rahatsızlıkları
  • Tansiyon
  • Ülser
  • Şeker hastalığı
  • Migren
  • Alzheimer
  • Kısırlık
  • Astım
  • Egzama

Elbette bu sağlık sorunları hemen ortaya çıkmazlar, yoğun stres sonucunda adım adım oluşurlar. Kendimizin veya bir yakınımızın aşırı stres altında olduğunun erkenden farkına varılması durumu lehimize çevirebilir ve bu çok zor değildir. Zira aşırı ve yoğun stres altında olan kişiler fiziksel, ruhsal ve davranışsal birtakım farklılıklar gösterirler.

Fiziksel Belirtiler:

Baş ağrısı, diş gıcırdatma ,göğüs ağrısı, nefes darlığı, ishal ya da kabızlık, terleme, uykusuzluk, sık hastalanma.

Ruhsal Belirtiler:

Endişe, sinirlilik, üzüntü , kızgınlık, aşırı duyarlılık, ilgisizlik, yavaş düşünme, mutsuzluk.

Davranışsal Belirtiler:

Aşırı yeme ya da iştahsızlık, sabırsızlık, tartışmaya eğilimli olamak, alkol, sigara ya da ilaç kullanım, iş performansının düşmesi.

OKU  Wordpress Optimizasyon Başarım! (Verilerle Analiz)

     Küçük Değişiklikler Büyük Kazanımlar Sağlar!

Uzun süre aşırı ve yoğun strese maruz kala kişilerin profesyonel destek alması gerekebilir ve her ne kadar istemesek de stres pozitif stresin ötesine geçebilir ve  yoğun ve aşırı hala gelebilir. Ama bu tamamen bizim denetimimizin dışında olan bir olay değil, zira yapacağımız küçük değişikler ile stresle mücadele konusunda büyük adımlar atabiliriz. İşte bunlardan bazıları:

  1. Günlük tutun. Gün içerisinde karşılaştığımız problemleri yazarak ele almak düşünsel sürece göre daha avantajlıdır. Çünkü yazmak nitekim daha az önemli problemleri kafamızda büyütmemizi önler. Ayrıca günlük tutmak günü kısaca gözden geçirmemizi ve deşarj olmamızı sağlar.
  2. Avokado, badem, fıstık veya fındık gibi E vitamini açısından zengin besinler tüketin. E vitamini sinirlerin yenilenmesi ve ruhsal dinginlik açısından gayet faydalıdır.
  3. Aşırıya kaçmamak şartıyla bitter çikolata tüketin. Bitter çikolata içerdiği antioksidan sayesinde antikanserojen olmasının yanı sıra mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin hormonun yükseltilmesine yardımcı olur.
  4. İmkanınız varsa evcil hayvan besleyin. Hayvanlarla etkileşim halinde olmak insanlara kendini iyi hissettirir.
  5. Hobiler edinin. Kişiliğinize ve ilginize yönelik hobiler edinmek kafanızı boşaltmanız ve deşarj olmanız için gayet etkili bir yöntemdir.
  6. Her gün banyo yapın. Banyo yapmak vücudunuzun gözeneklerini açar ve vücudunuzun nem dengesini sağlar bu da kendinizi iyi hissetmenizi sağlar.
  7. Ailenizle ve dostlarınızla vakit geçirin. Sıkıntı ve dertlerinizi sizi seven insanlara anlatmak size iyi gelecektir. Ayrıca dostlarınızla ve ailenizle sinema, tiyatro, bowling oynamak ve bunlar gibi keyifli aktivitelerde bulunmak size iyi gelecektir.
  8. Planlı olun. İşiniz veya eğitim hayatınızdaki işleri planlayarak yapın böylece işleriniz kolaylaşır ve gereksiz stresten arınırsınız.
  9. Dua edin. Dua etmek hem deşarj olmanız açısından hem de sizi koruyup kollayan sizden üstün bir güç olduğunun farkına varmanızı sağlar ve iyi hissedersiniz.
  10. Spor yapın. Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun spor yapmak kortizol seviyesinin dengelenmesini sağlar ve serotonin seviyesini artırır.
  11. Kitap okuyun. Yatmadan yarım saat önce okunan kitap sizi hem günün stresinden arındırır, hem uykuya ve yeni güne hazırlar hem de  serotonin seviyesini yükseltir.
  12. Gülün. Beyin gülmenin etkisiyle hemen serotonin salgılanmasını emreder ve serotonin seviyesi yükselir. Ayrıca ilginçtir ki beyin gülmenin gerçek mi yoksa zoraki mi olduğunu anlayamıyor dolayısıyla canınız istemese de gülün.
OKU  Wordpress Kurulumu Nasıl Yapılır? (+Video) Wordpress Nedir?

Yazım burada bitiyor. Okuduğunuz için teşekkür ederim. Keyifli olmanız ve negatif stresten uzak olmanız dileğiyle.

Feramuz Kapucu

Çukurova Üniversitesi bilgisayar mühendisliği öğrencisiyim. Tarih,sağlık,spor,bilim ve bilgisayar konularındaki yazılarla sizlerle olacağım.

Latest posts by Feramuz Kapucu (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2016 uzam.org içeriği 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu tarafından korunmaktadır.
Hakkında|İletişim|Gizlilik Politikası|Kullanım Şartları – İçerik Hakları|Sitemap